RAPORT · 2024
Mobbing w środowisku pracy
NIEMAL POŁOWA RESPONDENTÓW ZMIENIŁA PRACĘ Z POWODU MOBBINGU.
PREZENTACJA RAPORTU „MOBBING W ŚRODOWISKU PRACY”.
Aż 93% pracowników doświadczyło co najmniej raz zachowań, które mogą być uznane za mobbing. 90% z nich wskazuje na pogorszenie zdrowia psychicznego, a 75% fizycznego – wynika z badania przeprowadzonego przez Dobrą Fundację i Antal, pod patronatem Pracodawców RP. Co więcej, prawie połowa badanych wskazała, że doświadczenie mobbingu zmusiło ich do zmiany pracy, jednak równocześnie tyle samo osób nie zgłosiło tego problemu swojemu pracodawcy. Najnowsze dane ukazują, że mimo istnienia procedur, aż 70% osób nie czuje wsparcia w organizacji.
O RAPORCIE
Dobra Fundacja wraz z Antalem opracowały raport „Mobbing w środowisku pracy” mający na celu zgłębienie natury oraz skutków nieetycznych zachowań w miejscu pracy. Zamysłem organizacji było nie tylko zbadanie aktualnej sytuacji na rynku pracy, ale też identyfikacja czynników ryzyka oraz dostarczenie pracownikom i pracodawcom wiedzy o sposobach przeciwdziałania mobbingowi, reagowania na sygnały jego wystąpienia, a także budowania pozytywnych relacji w zespołach.
"Raport powstał, ponieważ chcemy zwrócić uwagę na powszechność mobbingu w polskich miejscach pracy i uświadomić, jak poważne konsekwencje niesie za sobą brak reakcji na takie zachowania. Upublicznienie tego problemu jest kluczowe – tylko w ten sposób możemy budować świadomość społeczną i wprowadzać realne zmiany, które przełożą się na zdrowsze i bardziej etyczne środowisko pracy. Cieszy nas, że nasze działania spotykają się z pozytywnym odzewem ze strony firm, które chcą zmieniać swoje organizacje, a także decydentów politycznych, którzy dostrzegają potrzebę systemowych rozwiązań. Publikacja raportu „Mobbing w środowisku pracy” to jednak dopiero początek naszej pracy. Jako Dobra Fundacja będziemy nadal działać na rzecz zapobiegania mobbingowi oraz wspierać osoby, które go doświadczyły. Każdy, kto potrzebuje pomocy, może do nas zwrócić się w każdej chwili – jesteśmy tu, by wspierać osoby doświadczające mobbingu i pomagać w walce o lepsze środowisko pracy"
"Usuniecie skutków mobbingu w miejscu pracy jest bardzo trudne, a poprawa złej atmosfery stanowi długotrwały proces. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest więc przeciwdziałanie zjawisku niż radzenie sobie z jego efektami. Antal jako firma rekrutacyjna, kształtująca trendy na rynku pracy, kładzie ogromny nacisk na przestrzeganie praw pracowników oraz ich dobre samopoczucie. Wiemy, że mobbing negatywnie wpływa nie tylko na pracowników, ale również może obniżać efektywność pracy oraz morale w całych zespołach, a nawet organizacjach. Dlatego czujemy się zobowiązani do eliminacji tego zjawiska oraz wspierania firm w tworzeniu środowisk pracy opartych na szacunku i współpracy. Angażując się w edukację społeczną dotyczącą rozpoznawania mobbingu, dążymy do tworzenia harmonijnych relacji między pracodawcą a pracownikiem"
POWSZECHNOŚĆ MOBBINGU W ORGANIZACJACH
Wyniki badania, którym wzięło udział 713 respondentów, ukazują niepokojący obraz sytuacji w miejscach pracy. Zdecydowana większość, bo aż 93% pracowników zetknęło się z zachowaniami, które mogą być określone jako mobbing. Najczęściej były to: krytyka wykonywanej pracy, przerywanie, ograniczenie lub niedawanie możliwości wypowiedzi, rozsiewanie plotek, przemoc słowna oraz lekceważenie w swoim miejscu pracy. Połowa respondentów doświadczyła także przydzielania zadań nieadekwatnych do kompetencji, zadań bezsensownych oraz ograniczenia możliwości rozmowy z innymi pracownikami, izolacji społecznej, ignorowania obecności. Co więcej, 45% osób doświadczających takich zachowań przyznaje, że spotyka się z nimi regularnie, nawet raz w tygodniu.
Źródło: Dobra Fundacja i Antal, „Mobbing w środowisku pracy”, 2024. Wartości w procentach, skala 0–100%.
DANE WYKRESU ↘
| Odpowiedź | Odsetek |
|---|---|
| Krytykowanie wykonywanej pracy | 68% |
| Rozsiewanie plotek, przemoc słowna, lekceważenie, publiczna krytyka | 66% |
| Przerywanie, ograniczanie bądź niedawanie możliwości wypowiedzi | 64% |
| Przydzielanie zadań nieadekwatnych do kompetencji (znacznie poniżej bądź powyżej), zadań bezsensownych | 58% |
| Ograniczenie możliwości rozmowy z innymi pracownikami, izolacja społeczna, ignorowanie obecności | 51% |
| Straszenie zwolnieniem | 37% |
| Ośmieszanie przed współpracownikami (np. ze względu na wygląd, pochodzenie, naśladowanie głosu/zachowań, umniejszanie na forum) | 34% |
| Grożenie przemocą psychiczną, stosowanie presji społecznej | 31% |
| Sugerowanie posiadania problemów psychicznych | 22% |
| Molestowanie seksualne (werbalne i/lub fizyczne) | 12% |
| Zmuszanie do wykonywania prac naruszających godność osobistą | 10% |
| Przydzielanie zadań zagrażających zdrowiu | 8% |
| Grożenie przemocą fizyczną | 7% |
| Nie doświadczyłem/am żadnego z wymienionych | 4% |
| Inne | 11% |
SKUTKI MOBBINGU – NIE TYLKO DLA PRACOWNIKA
Mobbing w miejscu pracy nie pozostaje bez wpływu na zdrowie pracowników. Aż 90% osób, które doświadczyły mobbingu, zgłosiło pogorszenie zdrowia psychicznego, a 75% – fizycznego. Mobbing wpływa także na relacje w zespole, co potwierdziła ponad połowa badanych. Jak się okazuje, nie tylko osoby doświadczające mobbingu odczuwają skutki, ale także pracodawcy. Ponad 70% osób mobbingowanych wskazuje, że ich wydajność w pracy znacznie spadła, a 43% musiało skorzystać z urlopu zdrowotnego, aby poradzić sobie z sytuacją.
Wyniki raportu pokazują również, że mobbing staje się coraz częstszym powodem zmiany pracy. Niemal połowa respondentów stwierdza, że doświadczenia z mobbingiem skłoniły ich do zmiany pracy. Kolejne 35% zadeklarowało, że w związku z takimi doświadczeniami poszukuje nowego zatrudnienia. Natomiast tylko 7% osób stwierdziło, że mobbing nie miał wpływu na ich decyzje zawodowe.
Warto zauważyć, że niemal połowa osób doświadczających mobbingu nie zdecydowała się na podzielenie się informacją o swojej sytuacji. Najczęstszym powodem, dla którego badani tego nie zgłaszają, jest brak zaufania do tego, że zostaną podjęte konkretne działania (57%) oraz obawa przed odwetem ze strony osoby dokonującej mobbingu (54%). Ponadto 38% badanych obawia się, że ich zgłoszenie nie zostanie potraktowane należycie, a 31% martwi się utratą anonimowości. Co trzecia osoba podkreśliła, że powodem, dla którego zdecydowała się nie zgłaszać sytuacji, był brak konkretnych dowodów. Należy zauważyć, że 22% osób stwierdziło, że w chwili doświadczania mobbingu nie zdawało sobie sprawy, że jest to właśnie to zjawisko – podkreśla to potrzebę edukacji pracowników w tym zakresie.
POTRZEBA DZIAŁAŃ – NIE TYLKO NA PAPIERZE
Raport pokazuje, że pomimo obecności procedur antymobbingowych w niektórych firmach, wiele organizacji wciąż nie spełnia oczekiwań pracowników w tym obszarze. Aż 40% respondentów przyznaje, że w ich miejscu pracy brakuje jasno określonych zasad dotyczących przeciwdziałania mobbingowi, co stanowi istotny problem. Prawie 70% badanych podkreśla, że wprowadzenie skutecznych systemów zgłaszania takich incydentów jest niezbędne do stworzenia zdrowej i bezpiecznej atmosfery w firmie.
Regularne badanie satysfakcji i bezpieczeństwa pracowników oraz aktualizowanie polityki antymobbingowej to fundament budowania zdrowego środowiska pracy. Pracownicy muszą mieć pewność, że zgłoszenia będą traktowane poważnie, a ich bezpieczeństwo zostanie priorytetem – komentuje Karolina Korzeniewska, Strategic Client Advisor, Antal.
Źródło: Dobra Fundacja i Antal, „Mobbing w środowisku pracy”, 2024. Wartości w procentach, skala 0–100%.
DANE WYKRESU ↘
| Odpowiedź | Odsetek |
|---|---|
| System zgłaszania i rozwiązywania skarg, nieprawidłowości | 71% |
| Ochrona, poufność danych sygnalisty | 69% |
| Szkolenia na temat mobbingu i przemocy w miejscu pracy | 69% |
| Formalna polityka antymobbingowa | 65% |
| Specjalny zespół lub osoba ds. równości i przeciwdziałania mobbingowi | 58% |
| Nie wiem | 6% |
| Inne | 6% |
| Brak procedur | 1% |
O BADANIU
Badanie zostało przeprowadzone metodą CAWI na próbie 713 respondentów w dniach 28.02 – 17.03.2024 r.